Sibirya sürgününde iki Bakü fatihi
Samsun'dan onbaşı Mirza Halil, Kayseri'den piyade er Mustafa. Onlar, Bakü'yü Ermeni kenti olmaktan kurtaran Kafkas İslam Ordusu askerlerinden sadece ikisi.
Veysi oğlu er İsmail (Bartın), Abdurrahman oğlu er Osman (Denizli), Zalifi oğlu er Zalifi (Diyarbakır), Ferhat oğlu er Emin (Edirne), Şaban oğlu er Abdurrahman (Halep), Davut oğlu er Mustafa (Kırşehir), Hüseyin oğlu er Hadis (Sinop)... İsim listesi uzayıp gidiyor. Anadolu'dan ve o gün Osmanlı sınırları dahilinde olan diğer bölgelerden bini aşkın isim. Onlar, Eylül 1918'de Bakü'de ve civarında şehit düşen Osmanlı askerleri. Çoğu, Bakü'deki Çember-i Kent Mezarlığı'na defnedilmiş. 31 Mart 1918'de, Ermeniler ve Bolşeviklerin yaptığı katliamlar neticesinde hayatını kaybeden binlerce şehidin yanı başına. Osmanlı ordusu çekildikten sonra Azerbaycan'a hâkim olan Sovyet rejimi, bu mezarlığı yerle bir edip Azerbaycan için şehit düşmüş bu insanları unutturmaya çalıştı.
Azerbaycan Devlet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Musa Qasımlı'nın verdiği bilgiye göre, 1930';lu yıllarda mezarlık parka, eğlence mekânına dönüştürüldü. Dağüstü Parkı denen bu mekâna Azerbaycan Komünist Parti rehberi Kirov'un adı verildi, heykeli dikildi. Bir restoran ve diskoteğin yanı sıra hayvanat bahçesi yapıldı. Fakat Azerbaycan Türkleri, burasını hiç unutmadı. 20 Ocak 1990'da Bakü';ye giren Kızıl Ordu'nun yaptığı son katliamda toplanan yüz binler, şehitlerin naşını bu parka taşıdı. Eski şehitlerin yattığı o eski Çember-i Kent Mezarlığı'na. En son Karabağ şehitleri gelir yanlarına, beşer onar. Mart şehitleri, Osmanlı şehitleri, 20 Ocak şehitleri ve Karabağ şehitleri..
Bugün Şehitler Hıyabanı denen bu şehitler tepesinde Osmanlı şehitleri anısına yapılmış bir anıt ile bir cami bulunuyor. SSCB'nin dağılmasından sonra yapılan anıtta, Bakü'de ve Azerbaycan'ın diğer yörelerinde şehit düşen Osmanlı askerlerinin isimleri ve memleketleri yazılı.
Azerbaycan Türkleri, 28 Mayıs 1918'de, Mehmet Emin Resulzade liderliğinde Azerbaycan Cumhuriyeti'ni kurmuştu. Ancak bu devlet 27 Nisan 1920'de Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı yeniden işgali sonrasında ortadan kalkmış, yerine kurulan Azerbaycan Sovyet Cumhuriyeti, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) bir parçası olmuştu. Azerbaycan, SSCB'nin çöküşüyle birlikte, 30 Eylül 1991'de yeniden bağımsızlığını ilan etti.
Osmanlı askeri, Bakü'ye ilk cumhuriyetin ilanından dört ay kadar sonra girmişti. Peki ne işleri vardı buralarda? Asırlar boyu kanlı petrol oyunlarının oynandığı bu kente neden gelmişlerdi? Petrol için mi, hükümranlık için mi? Hayır. Tek sebep, 30 Mart 1918 gecesi Bakü'de başlayan ve yurdun dört bir yanına yayılan soykırımı hareketiydi. 1918 başında Bakü'de yönetimi ele geçiren Bolşevik,Ermeni kuvvetleri, Azerbaycan'da toplu katliamlara başlamıştı.
Biz Sovyet'i kuruyoruz, asayişi sağlayacağız. Bunlarsa Bolşevizm'e karşı çıkıyorlar diyorlardı. Fakat asıl maksat, Bakü'yü Türk ve Müslüman nüfustan temizlemektir. Çoluk çocuk, genç ihtiyar demeden binlerce insan öldürülür. Sadece 1918 Mart ve Nisan aylarında şehit edilen Türk sayısının 60 bin civarında olduğu tahmin ediliyor.
..:Aksiyon İletişim:..
Adres: Fevzi Çakmak mh. A.Taner Kışlalı cd. No:6 34194 Yenibosna / İstanbul
Telefon: (0212) 454 1 454 Faks: (0212) 454 86 25
Email: okur@aksiyon.com.tr
İnternet Adresi : www.aksiyon.com.tr
Reklam Alanı
http://www.izmirkizlari.com/
http://www.minamerve.com.com/
http://www.mutluyuva.com/
http://www.annemevlenecek.com/
http://www.babamevlenecek.com/
http://www.russianturksingles.com/
http://www.doktorundunyasi.com/
http://www.alevidunyasi.com/
http://www.tabirci.com/
http://www.academysingles.net/
http://www.birliktetatil.com/
http://www.bigudibar.com/
http://www.isbul.tv/
http://www.zenginhatun.com/
http://www.denizgezmis.name.tr/
http://www.muhsinyazicioglu.name.tr/
http://www.sehitlerolmez.com/
http://www.dogalklinik.com/
http://www.engellilerevleniyor.com/
http://www.ankaradaizdivac.com/
Bu haber 11/07/2007 tarihinde eklenmiştir.
